ఆచార్య వినోబా భావే జయంతి

'జై జగత్! నా కార్యకలాపాలన్నీ విశ్వమానవుల హౄదయసంగమం కొరకు తపనే'

'చిత్ పవణ్ బ్రాహ్మణ వంశీయుడు

ందరికీ 'ఆచార్యాగా సుపరిచితుడు. ఆయన పేరు వినాయక్ నరహరి భావే. వినోబా భావే గా సుప్రసిద్దుడు. మహారాష్ట్రలో గగోడే లో 11 సెప్టెంబర్ 1895 న సంప్రదాయ కుటుంబంలో జన్మించాడు. మహారాష్ట్రలో 'చిత్ పవణ్ బ్రాహ్మణ వంశీయుడైన వినోబా చిరుప్రాయంనుంచే భగవద్గీత పై అపార ప్రభావం పొందినవాడు.

అం

స్వాతంత్ర్య సమరంలోకి ...

హాత్మాగాంధీతోటి స్వాతంత్ర్య సమరంలోకి దూకిన వ్యక్తి. తెల్లదొరలతోటి సమరం మూలాన, 1932 లో వినోబాను జైల్లో పెట్టారు. కాని మన వినోబా జైలులో ఉబుసుపోక, భగవద్గీతపై తనదైన భాష్యాన్ని తోటి ఖైదీలకు, మాతౄభాషైన మరాఠీలో వివరించేవాడట. ఆ ఉపన్యాస భావలహరి తర్వాత 'ఉపన్యాసగీతా గా ప్రచురించడం, అన్ని దేశీయభాషల్లోకి, కొన్ని విదీశీభాషల్లోకి, తర్జుమా కావడం జరిగినదాన్ని బట్టి వినోబా విద్వత్తు వెల్లడవుతుంది. మిగతా కార్యక్రమాల్ని, దినచర్యని పక్కకి నెట్టినా, గీతోపన్యాసాలద్వారా, మంచి అనిర్వచీయనీయమైన అనుభూతి ఆవహించింది అని వినోబా చాలాసార్లు చెప్పారు. ఆయన సత్యనిష్ఠా తత్పరతకు సంతోషించి, గాంధీ, సత్యాగ్రహానికి ఎన్నుకున్న మొదటి వ్యక్తి వినోబా అన్నది ఆనాడు ఆశ్చర్యం కలిగించింది. ఆనాడు క్విట్ యిండియా ఉద్యమంలో కూడ పాల్గొన్న ప్రముఖుడు.

మ

సర్వోదయ, భూదానం, గోరక్షణ - జీవన నేస్తాలు

ినోబా అన్ని మతాల సత్యసారాన్ని ఆధ్యయనం చేసి అర్ధంచేసుకున్న మేధావి. 'ఓం తట్ అన్న పారాయణ అన్నిమతాలకు అన్వయించేలా ధ్యానం చేశేవారు. పైగా బహుభాషాప్రావీణ్యుడు. కన్నడ భాషాలిపిని విశ్వభాషాలిపులకు మహారాణి అని పొగడేవారు. భారతదేశంలోని పల్లెలలో జీవించే సగటుజీవి అనుభవించే కష్ఠాలకు సమస్యలను అన్వేషించడంలో చాలా కౄషిని సలిపారు. కొన్నింటికి ఆధ్యాత్మిక ధోరణి సమంజసం అని కూడ భావించారు. ఈ ధోరణి క్రమేణా 'సర్వోదయా ఉద్యమానికి దారితీసింది. వినోబా భావేతో మమైకం చెందిన మరొక మహత్తర కార్యక్రమం - భూదానోద్యమం. ఈ నూతన తరహాలో నడచిన ఈ భూదానోద్యమ ప్రచారంలో భాగంగా, దేశం నలుమూలలు పాదయాత్ర చేశాడు. ప్రతీ భూకామందుని వ్యక్తిగతంగా, తనను కొడుకుగా భావించి, కొంతైనా భూమిని యివ్వాలని ప్రార్ధించాడు. అలా సేకరించిన భూమిని పేదలకు దానం ద్వారా పంచి పెట్టాడు. అహింస, ప్రేమలను మేళవించిన విధానం ఆయన తత్వం. వినోబా అంటే వెంటనే స్ఫురించే అంశం - గోహత్య విధాన నిర్మూలనం.

వి

ఆయనొక ఆశ్రమవాసి!

ినోబా తన జీవిత చరమాంకం, మహారాష్ట్రలోని 'పౌనాఋ లో నిర్మించుకున్న ఆశ్రమ వాతావరణంలో గడిపాడు. యిందిరాగాంధి విధించిన అత్యవసర పరిస్థితిని సమర్ధించిన వారిలో వినోబా ఒకరు కావడం, ఆ కాలాన్ని 'అనుశాసన పర్వం'గా అభివర్ణించి, క్రమశిక్షణకు సరియైన సమయం అని వ్యాఖ్యానించారు.

వి

విమర్శల మధ్య వినోబా

ిద్వత్తు ఉన్నచోట వివాదం, అసూయలు జనిస్తాయి. 'అర్కంలేని అతి గాంధీవాదం'వినోబాది

విఅని ప్రముఖ సాహితీవేత్త వి.యస్.నాయిపాల్ విమర్శించాడు. కాని, భారతీయ ఆర్ధిక, రాజకీయవిధానంతో భాగస్వామ్యం పొందని నాయిపాల్ నుంచి యిటువంటి విమర్శలు రావడం చాలా విడ్డూరం అని ప్రతి విమర్శలు రావడం కూడ జరిగాయి.

ప్రతిభకు పురస్కారాలు

958 లో వినోబాకు 'సామాజిక నాయకత్వం'పై భారతీయ రామన్ మెగ్సయ్సాయ్ పురస్కారం మొట్టమొదటి స్వీకర్త వినోబా కావడం మనదేశానికి గర్వనీయం. 1983 లో భారతరత్న బిరుదుని వినోబా మరణాంతరం వెంటనే బహూకరించారు.

1

వినోబా భావాలు

ిప్లవాలకు ఆధ్యాత్మికభావాలే మూలం; మానవుల హౄదయాలని, మనస్సులని ఏకీకౄతం చేయడానికే నా కార్యక్రమాలపై దౄష్టి పెట్టడం జరిగింది.

వి

శాంతత అనేది మానసికం, ఆధ్యాత్మకం. ఈ ధోరణులనుంచే మానవుల వ్యక్తిగత జీవితాల్లో ప్రవేశిస్తాయి. ప్రపంచగమనం వీటిపైనే ఆధారపడింది.

ప్రజై జగత్! విశ్వానికి విజయం!

ీదప్రజల హౄదయాలను సుసంపన్నంగాను, సంపన్నప్రజల హౄదయాలను బీదతనంతోను భగవంతుడు సౄష్టించడం విడ్డూరం, ఆశ్చర్యకరం.

బీ ప్రజాశక్తి, ప్రజాబలం సంకల్పంగా సాధించాలి. హింసాయుత, బలవంతపు అధికారిక రాజ్యపాలనం ఆహ్వానించదగ్గది కాదు.

ాలు చేయగలగడం అసాధ్యం. ప్రభుత్వాల తప్పిదాలపై విమర్శించ వలసిన పని నాకు

ఏ దేశమైనా, సైన్యం, యుద్ధసామగ్రి బలంతో కాక, నైతినబలంతో సమర్ధించుకోవాలి. పాతపడిన యుద్ధసామగ్రితో కొత్త యు
ద్ధాలేదు. మంచి పనులని అనుకున్నవాటిపై నా విమర్శ ఉంటుంది. విప్లవవాదాన్ని ప్రభుత్వమే ప్రచారం చేస్తుంది అన్న భావం, భావన ఎన్నటికీ రానీయకూడదు.

్టు ఎంతమాత్రం సడలకూడదు. మెతకదనం, పసలేని, ప్రభావంలేని అహింసావిధానాలను అవలంబించినందువల్ల ప్రస్తుత స్తబ్ధత కొనసాగే ప్రమాదంతోపాటు, పెరుగుదల, అభివౄద్ధి చతికిలబడతాయి. చివరకు పరాజయం, నిరాశ తప్పవు. సమాజసేవ, అహింసామార్గం, గోరక్షణ, ఆధ్యాత్మకధోరణి, కుష్టివ్యాధిగ్రస్థులకు సహాయసహకారాలు, భూదానోద్యమం, యిలా ఎన్నో సేవలను అందించిన వినోబా భావే

అహింసా విధానాలపై నిదానధోరణిని అవలబించకూడదు. అహింసామార్గం ద్వారా, అనుకున్న లక్ష్యాలను సాధించాలంటే, కాలయాపన, జాప్యం శతౄవులు అనే అనుకోవాలి. ప
ట్టువివాదం లేని పరమాచార్యులు. భారతదేశానికి ప్రధానాచార్యులలో ఒకరు అని ఖచ్చితంగా చెప్పవచ్చు. ఆచార్య వినోబా భావే 1982 నవంబర్ 15 న, చివరి రోజుల్లో ఆహారం, నీరు తీసుకోడానికి నిరాకరించి, 'సల్లేఖనం' గా భావించగా, కీర్తిశేషులైనారు. వినోబా భావే మహానుభావ భావపరంపరకు, నేటివరకు చెరగని ముద్రవేసిన ఈ మహనీయునికి తెలుగురథం నీరాజనాల్ని సమర్పించుకుంటోంది.

తెలుగురథం - కొంపెల్ల శర్మ

డా. సర్వేపల్లి రాధాకౄష్ణన్ జన్మదినం - ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం - 5 సెప్టెంబరు

ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం - 5 సెప్టెంబరు

డా. సర్వేపల్లి రాధాకౄష్ణన్ జన్మదినం ( 1888 - 1975 ) ఉపాధ్యాయుడు అంటే ... ఈ శతాబ్దం యొక్క దురదౄష్టం ఏమిటంటే నేర్చుకోవడం మానివేసినవాళ్ళు బోధించడం ప్రారంభిస్తున్నారు అని ఆనాడే అన్నాడు బెర్నార్డ్ షా. నేర్వడం తెలియని వాళ్ళే నేర్పుతున్నారు అని ఆస్కార్ వైల్డ్ అన్నాడు. ఉపాధ్యాయుడు నేర్చుకుంటూనే వుంటేతప్ప యదార్ధంగా చదువు చెప్పలేడు అన్నాడు ప్రముఖ కవి, గురువు రవీంద్రనాధ్ ఠాగూర్. ఆచార్యదేవోభవ! వౄత్తి, వ్యాపారం ఏదైనా మనిషి ప్రవౄత్తిని బట్టి దాని సార్ధకత నిరూపణ అవుతుంది. జన్మనిచ్చిన తల్లిదండ్రుల తర్వాత మన సంస్కౄతి - ఆచార్యదేవోభవ - అని చాటిచెప్పింది. యింకా వివరంగా చెప్పాలంటే, 'గురువులో త్రిమూర్తులు త్రికాలాల్లో దర్శనీయమవడమే కాకుండా, గురువుని సాక్షాత్తుగా 'పరబ్రహ్మాగా వర్ణించడం, గురువుగా కీర్తింపబడుతున్న ఉపాధ్యాయునికి సమాజంలో అత్యంత ప్రాధాన్యం సంతారించుకుంది అన్న భావనలో అతిశయోక్తి ఎంతమాత్రం లేదు. ఆ విలువ తెలియనివారు, 'బతకలేక బడిపంతులూ, 'ఏవో పాఠాలు చెబుతూంటాడుటా అని వర్ణించడంలో వారివారి సంకుచిత మనస్తత్వం బయటపెట్టుకోవడమే. ఉపాధ్యాయునికి ప్రత్యేకంగా - సెప్టెంబర్ 5 న దినోత్సవాలు ఉపాధ్యాయవౄత్తిలో వున్నవారు - వారికి ఒక మహనీయ ఆదర్శమూర్తి లభిస్తాడని, ఆయన జన్మదినం - ఉపాధ్యాయ దినోత్సవంగా పరిగణించి, వౄత్తికి సార్ధకత చేకూర్చుతారని, ఎంతమంది ఊహించారో చెప్పలేని పరిస్థితి. సెప్టెంబర్ 5 మాత్రం ప్రతీసంవత్సరం - ఉపాధ్యాయులకు గర్వదినం. శుభదినం. ఆరోజే, డా. సర్వేపల్లి రాధాకౄష్ణన్, విశ్వవ్యాప్తంగా మానవజాతి గర్వించదగ్గ మహామేధావి జన్మదినం - మరువలేని మహనీయుల చరిత్రలో ఒక స్థానం, ప్రస్థానం లభించింది. భారతదేశం ఆయన ప్రముఖ ఆచార్యునిగా గుర్తించడం కూడ మన ఆచార్యసంస్కౄతికి నిదర్శనం, తార్కాణం. ఉపాధ్యాయుల దినోత్సవం నాడు ప్రతీ సంవత్సరం, గణనీయమైన సేవలను అందించి, ప్రఖ్యాతవహించిన ఉపాధ్యాయులను కేంద్ర, రాష్ట్ర స్థాయిల్లో ఉత్తమ ఉపాధ్యాయులుగా గుర్తింది సన్మాన, సత్కారాలతో గౌరవించడం, ఒక సత్సంప్రదాయంగా, సదాచారంగా వస్తున్నది. ఈ ఉపాధ్యాయుడు - అధిష్ఠాత తత్వవేత్త, సౌమ్యుడు, మహామేధావి, గొప్ప గ్రంధకర్త, మనస్తత్వశాస్త్రంపై మక్కువ, సాధికారత, అసమాన వాగనుశాసనుడు, పాశ్చాత్య తత్వశాస్త్రాలపై అవగాహనాపరుడు, ఛలోక్తులను, హాస్యోక్తులను దొర్లించటంలో బహునేర్పరి, ప్రపంచదేశాల మన్ననలను పొందిన ప్రముఖవ్యక్తి, అవసాన దశలో కూడ వదలని తాత్వికబోధకుడు, చింతనాపరుడు, ఎవరోకాదు, ఆయనే, డా. సర్వేపల్లి రాధాకౄష్ణన్. అంతేకాదు, సర్వేపల్లివారు - విదేశీరాయబారి, ఉపరాష్ట్రపతి, రాష్ట్రపతిగా, నిర్వహించిన పదవులు ప్రతిభాసోపానాలు. డా. సర్వేపల్లి రాధాకౄష్ణన్ జీవనయానం ఆనాటి మద్రాసు నగరానికి 40 మైళ్ళ దూరాన వున్న తిరుత్తణి లో జన్మించాడు మన సర్వేపల్లి వంశాకురం. తండ్రి వీరాస్వామయ్య ఒక జమిందారిలో తహసీల్దార్. ప్రాధమిక విద్య తిరుత్తణిలో సాగింది. తిరుపతి, నెల్లూరు, మద్రాసు క్రిష్టియన్ కాలేజీలలో ముఖ్యంగా సాగిన చదువు యం.ఎ. వరకు చదివాడు. బాల్యంనుంచి అసాధారణమైన తెలివితేటలతో, విద్యార్ధిదశలోనే, మనస్తత్వశాస్త్రంపై ఉపన్యాసాలతో అనేకమందిని అలరించేవారట. కేవలం 21 ఏళ్ళకే మద్రాసు క్రిష్టియన్ కాలేజీలో తత్వశాస్త్రంలో సహాయ ప్రొఫెసర్ పదవిని ప్రతిభావంతంగా నిర్వహించారు. వేదాంత, తత్వశాస్త్రాల్లో పరిశోధనలను చేశారు. సర్వేపల్లి ప్రతిభను గమనించి, మైసూరు విశ్వవిద్యాలయంవారు ప్రొఫెసర్ పదవినిచ్చారు. 1921లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంలో, ఐదవ కింగ్ జార్జ్, మానసిక, నైతిక తత్వశాస్త్రంలో పరమాచార్య పదవిని, 1931లో ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయంలో ఉపకులపతిగాను, విరాజిల్లారు. పుష్కరకాలంపాటు (1925-37) భారతీయ తత్వశాస్త్ర సమావేశానికి అధ్యక్షపదవిని సరిసములులేని ప్రతిభాపాటవాలతో నిర్వహించారు. 1939లో బ్రిటిష్ అకాడమీవారు ఫెలో గౌరవం, ఆ ఏటనే పండిట్ మదనమోహన్ మాలవ్య బెనారస్ విశ్వవిద్యాలయానికి ఉపకులపతిగా నియమించడం అమితగౌరవానికి తార్కాణమేకాక, ఆ పదవిని 1948 వరకూ నిర్వహించడం ఆయన ప్రతిభకు కలికితురాయి. నాలుగేళ్ళు ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, మత, నీతి శాస్త్రాల్లో ఆచార్యపదవినిచ్చారు. 1946-52 మధ్య భారతీయ ప్రతినిధి బౄందం యునెస్కో యాత్రకు నాయకత్వం వహించారు. ఉన్నతవిద్యాసంస్కరణల సంఘానికి అధ్యక్షునిగా (1949), రష్యాకు భారత రాయబారిగా (1949-52) తనపదవిని అత్యంత కౌశలత్వంతో నిర్వహించిన సర్వేపల్లివారు, దశాబ్దికాలం భారతదేశం ఉపరాష్ట్రపతిగా కొనసాగారు. యునెస్కోలో జరిగే సాధారణ సమావేశానికి అధ్యక్షపదవిని (1952-54) నిర్వహించారు. మరొక ప్రతిభాపదవిని చెప్పాలంటే, పుష్కరకాలంపాటు (1953-62) ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం కులపతిగా కొనసాగడం, మరొక మలుపు, మైలురాయి. 1962-67 కాలంలో భారతదేశానికి ప్రధమ పౌరసత్వపు ప్రతినిధిగా, రాష్ట్రపతి పదవిని నిర్వహించారు. 1969లో అత్యున్నత గౌరవం, భారతరత్న వరించింది. ప్రముఖులైన మహాత్మాగాంధి, రవీంద్రనాధ్ ఠాగూర్, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ లతో పరిచయం కల్గిన రాధాకౄష్ణన్ కు బ్రిటిష్ మహారాణి నుంచి గౌరవ ప్రతిభా సభ్యత్వాన్ని అందచేశారు. 1964లో ఆరవ పోప్ జాన్ పాల్, దేశాధినేతనుంచి వాటికన్ అత్యంత ఉన్నతగౌరవాన్ని పొందడం జరిగింది. 1975లో టెంప్లెటన్ పురస్కారం - పొందిన క్రైస్తవేతరుల్లో మొదటివాడు మన సర్వేపల్లి ప్రతిభారత్నం. ఈ పురస్కారం ద్వారా లభించిన 96000 డాలర్ల నగదును ఆక్స్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో భారతీయసంస్కౄతి ప్రసంగాలకై విరాళంగా అందజేయడం, ప్రముఖులు కె.యం.మున్షీ తో కలసి భారతీయ విద్యాభవన్ ను స్థాపించడం సర్వేపల్లి జీవితంలో మరో మలుపులు, మెరుపులు. ప్రతిభావంతమైన రచయిత కేవలం ఉపాధ్యాయుడు, ఆచార్యుడు, ఉప-కులపతి, రాయబారి కాదు. భారతదేశపు ఉపరాష్ట్రపతి, రాష్ట్రపతి పదవులను నిర్వహించిన సర్వేపల్లి రాధాకౄష్ణన్ ప్రతిభావంతమైన రచయిత. 150కి పైగా తన రచనలతో భారతీయతను, సంస్కౄతీవైభవాల్ని చాటిచెప్పిన తత్త్వవేత్త, తత్వమసి. భారతీయ తత్వశాస్త్రం, ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత, బ్రహ్మసూత్రాలు, ధమ్మపాదకు విశ్లేషనాత్మక వ్యాఖ్యానాలు మరపురాని మధురగుళికలు. హిందుజీవనశైలి, మతతత్వధోరణి, మతం-సమాజం, ఠాగూర్ తత్వవిధానం, భావినాగరికత, యిత్యాది అంశాలపై ఉద్గ్రంధరచనలు సర్వేపల్లిని ఉన్నతశిఖరాలకు తీసుకెళ్ళాయి. రాధాకౄష్ణన్ వ్యక్తిత్వాన్ని తపోమునిగాను, మానవత తన మతంగాను ఏకాభిప్రాయంగా వర్ణించబడ్డాడు. రాష్ట్రపతిగా పదవీవిరమణ చేసి, 1967 నుంచి చివరిరోజు వరకు (17.4.1975) మద్రాసులోని తమ నివాసంలో, తాత్వికచింతనతో కాలం గడిపారు. పరమాచార్యునిగా గుర్తించిన భారతదేశం, రాధాకౄష్ణన్ జన్మదినాన్ని, ఉపాధ్యాయదినంగా దేశం యావత్తూ ప్రతీ ఏట జరుపుకోవడం మనకు పెద్దపండుగగా భావించవచ్చు. సర్వేపల్లివారి వ్యక్తిత్వం - ప్రముఖుల ప్రశంసలు నన్ను రాక్షసునిగా కాక, మనిషిగా గుర్తించిన వారు మీరొక్కరే; మీరు త్వరలో స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్తున్నట్లు విన్నాను; అందుకు విచారిస్తున్నాను. - స్టాలిన్ - రష్యాధినేత. మీ రచనలు చాలా గొప్పవి; కాని నా అభిప్రాయం వినండి; నేను మీ అర్జునిణ్ణి. మీరు నా కౄష్ణభగవాన్. - మహాత్మాగాంధి. గురుశిష్యుల హౄదయ, ప్రేమానుబంధాలు కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయపు ఆచార్యపదవిని చేపట్టమని రవీంద్రనాధ్ ఠాగూర్, డా.అశుతోష్ ముఖర్జీ లు కోరగా - మైసూర్ విశ్వవిద్యాలYఅం నుంచి కలకత్తా వెళ్ళేముందు - మైసూర్ లోని యింటిముందు గుర్రపుబండి సిద్ధం అయింది. తమ అధ్యాపకునికి వీడ్కోలు చెప్పేందుకు విద్యార్ధులు ఆయన యింటికి వచ్చారు. బండికి కట్టిన గుర్రాలను వదలించి, రైల్వేస్టేషన్ వరకూ గుర్రంలేని గుర్రంబండిని ఆ విద్యార్ధులే స్వయంగా లాక్కొని వెళ్ళారు. అది విద్యార్ధులకు ఆయన పట్ల వున్న ప్రేమ, గౌరవ, భక్తి, శ్రద్ధల మీద అపూర్వసంకేతాలు. అది గమనించిన రాధాకౄష్ణన్ హౄదయం ద్రవించడామే కాదు - కళ్ళుకూడ చెమ్మరించాయి. గురుశిష్యుల, హౄదయానుబంధం, ప్రేమానుబంధం ఒక్కసారి పెల్లుబికాయి. ఈనాటి గురువులు, శిష్యులు యిద్దరిలో కనపడని వస్తువులు, దౄశ్యాలు. గురుదేవోభవ అన్న ఆర్యోక్తి ఆయనపట్ల నిజమయింది. సహవిద్యార్ధికి జ్ణానోదయం సర్వేపల్లివారు స్కూలులో చిన్నవిద్యార్ధిగా వున్నప్పుడు, క్లాసులో ఒక విద్యార్ధి, అధ్యాపకుడి కుర్చీకి తారుపూసి, గురువునే ఏడిపించే ప్రయత్నం చేయగా, ఆ తప్పుచేసిన విద్యార్ధి తనపేరును అడిగినాకూడ క్లాసు మొత్తం చెప్పలేదు. అప్పుడు రాధాకౄష్ణన్ ఆ తప్పుచేసిన పిల్లవాడి పేరును చెప్పి, కుర్చీని తాను స్వయంగా శుభ్రం చేసి, ఆ విద్యార్ధిని శిక్షించవద్దని ప్రార్ధించాడట. నేరం చేసిన ఆ విద్యార్ధిని క్లాసు బయట తన్నబోతే - నేను చెప్పకబోతే ఇదే తప్పును నువ్వు మళ్ళీ చేస్తావు - అంటూ ఆ విద్యార్ధికి జ్ణానోదయం చేశాడు. అభిళషనీయాలు భారతీయౌన్నత్యంపై తనకున్న ఆత్మవిశ్వాసాన్ని - నేను ఆక్స్ఫర్డ్ వెళ్తే, అధ్యాపకుడిగా మాత్రమే వెళ్తాను; కాని, విద్యార్ధిగామాత్రం వెళ్ళను అన్నది సంకల్ప దీక్షాకంకణ బద్ధతకి నిదర్శనం. సర్వేపల్లి వారి అభిలాషను చెప్పాలంటే - మానవజీవితంలో మంచిని పెంపొందించడం, ఉత్తమ సమాజాన్ని రూపొందించడం, మతాన్ని సరిగ్గా అర్ధం చేసుకోవాలని బోధించడం, మానవుల్లోని మమతానురాగాలను పెంచుటకు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కౄషి, అహింసావిధానం ద్వారా ప్రపంచ దేశాలన్నింటిలో శాంతిని పెంచడం లాంటి మహనీయ, బౄహత్తర ప్రణాలికలను, ఆశయాలను ఆశాపూరితంగా ప్రచారం చేసి ప్రతిభావంతంగా సత్ఫలితాలను పొందగలిగిన ౠషితుల్యుడు. పంచసూత్రాలు ప్రజ్ణానం, కుశలత, సమగ్రావగాహన, సుస్ఫష్ట సమన్వయం, సహౄదయత, సంపూర్ణమానవునికి వుండవలసిన సల్లక్షణాలు. మొదటి జత మేధస్సు పరమైతే, మిగతావి హౄదయసంబంధితాలు. ఈ లక్షణసారం శ్రీ రాధాకౄష్ణన్ గారిలో పుష్కళంగా నిబిడీకౄతమైవున్నాయి. సర్వేపల్లి వారి భావపరంపర సైన్స్, టెక్నాలజీ, కేవలం ఉద్యోగదౄష్టితో అందిస్తున్న కౌశలత్వపు విద్యావిధానం - విలువలులేని విద్య, విద్యాలయాలమయంగా మారిపోయింది. ఈనాటి విద్యకు విలువలు విషయంలో దౄష్టిపెట్టలేని ఉపద్రవ పరిస్థితిలో సాగుతోంది అన్నది నగ్నసత్యం. విద్యావిధానం ముఖ్య సూత్రాలను బోధించే దిశలో అమలు జరగాలి. దేశభక్తిపూరితమైన గతచారిత్రాత్మక విషయావగాహన, గతకాలపు విధానాలకు బానిసలు కాకుండా కలిగించాలి. సంకుచిత మనస్తత్వధోరణి ప్రేరేపించక, దీర్ఘప్రణాళిక దౄష్టిని పెంపొందించాలి. మతవాదం, అతివాద ధోరణికి దారితీయనీయక, నూతనస్ఫూర్తిని కలిగించాలి. మహమ్మారి లక్షణాలైన, అసూయాద్వేషాలు, అసహనం, హింసాత్మకచర్యలు అరికట్టే నిష్కళాత్మకమైన సంస్కరణాత్మక చర్యలు, సంస్కౄతీభావాన్ని అలవరచుకోవడం, సర్వమతసహన, సమానదౄష్టిని పెంపొందించుకునే కార్యక్రమాలు ఆచరణకు రావాలి. మనస్తత్వ శాస్త్రవేత్తలు మానవమేధస్సుని విశదంగా విశ్లేషించి, కుడి ఎడమైతే పొరబాటు బాబోయ్ అని నిర్ధారించారు. నూతనత్వం, శ్రద్ధాసక్తులు, ఊహాగానం, విశ్వాసం, అభిమానం, దానగుణం, సహాయం, సహనాది లక్షణాలు, ఒకవైపున, తర్కం, న్యాయనిర్ణయశక్తి, సద్విమర్శనాధీమంతుడు, ప్రశ్నించే హక్కు, జవాబు చెప్పగల కలేజా, మరోప్రక్కన మేధస్సు నిర్వహణాప్రక్రియలో పరికరాలు అని చెప్పడం జరుగుతోంది. ఈ రెండు వర్గాల సమన్వయ సమీకౄత సంహారమే, విద్యయొక్క విలువలను నిర్ణయించేది; మానవ వ్యక్తిత్వానికి పరిపూర్ణత, సార్ధకత, అప్పుడే సంతరించేది అని చెప్పవచ్చు. పై లక్షణాల్ని, ప్రత్యక్ష, పరోక్షాలుగా డా. సర్వేపల్లి రాధాకౄష్ణన్ గారి లో సంతరించుకున్నాయి అన్నది విశ్వవ్యాప్తంగా అంగీకరించిన సత్యం. అందుకే ఆయన మహామహోపాధ్యాయుడు. ఆయన జన్మదినాన్ని, ఉపాధ్యాయ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నాం. రాధాకౄష్ణన్ ఛలోక్తులు రాజ్యసభలో సభ్యుల గురించి అధ్యక్షపీఠంలో వున్న సర్వేపల్లి - ఈ వేళ మనతో సీత, సావిత్రి, పార్వతి వున్నారు అని సభ్యులపేర్లు క్లుప్తంగా పేర్కొనగా, మహావీర్ త్యాగి సమాధానంగా - సార్, వీరితోపాటు, మాతో రాధాకౄష్ణులూ స్వయంగా వున్నారు అని చెప్పారుట. భూపేష్ గుప్తా గురించి రాజ్యసభలో నెహ్రూ యిచ్చే సమాధానంలో కల్పించుకుని, భూపేష్గుప్తా, సమయోచితమైన ప్రశ్న అడగడానికి రాష్ట్రపతి రాధాకౄష్ణన్ అనుమతిని కోరాడట. దానికి సమాధానంగా - ఈయన మొదటిసారిగా రాజ్యసభలో సమయోచితమైన ప్రశ్న వేస్తున్నారు! అందరూ సావధానంగా వినండి - అని ఛలోక్తిని విసిరారు. విదేశంలో జరిగిన కంటి శస్త్రచికిత్సపై పత్రికావిలేఖరుల ప్రశ్న ఏం సార్! భారతదేశంలో, ఈపాటి కంటి శుక్లం తీసే నేత్రవైద్య ప్రముఖులు లేరా? అన్న విమర్శాత్మక ప్రశ్నకు సమాధానంగా సర్వేపల్లివారు - లేకేం వున్నారు! ఒకసారి ఒక కంటికి శుక్లం తీసారు, వాళ్ళ పుణ్యాన నేను శుక్రాచారినయ్యాను! యిక రెండోకంటికి ఆపరేషను చేయించుకుంటే ఈసారి ధౄతరాష్ట్రుడినయ్యాననుకోండి! ఇబ్బందిలో పడిపోతాను కదా! అన్నారట. డా. సర్వేపల్లివారు ఎంత పండితుడో, అంతకు మించిన వేదాంతి. గంభీరతను పుణికిపుచ్చుకున్న ఘనాపాటి. ఆయన పైకి ఎంత గంభీరంగా వుంటారో, సమయం వస్తే, చెణుకులు విసరటంలో, ఆయనకు ఆయనేసాటి. ఆయన అంటించే చురకలో ఎంత వ్యంగ్యం వుంటుందంటే - ఆ వ్యంగ్య వైభవానికి అందరూ నవ్వవలసిందే. ఆచార్య దేవో భవ: గురవే నమ:


ప్రముఖ తాత్త్వికుడు, పండితుడు, డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ జయంతి సందర్భంగా, ఉపాధ్యాయ దినోత్సవంకూడా జరుపుకునే సత్సంప్రదాయాన్ని పాటించే నేటిరోజున విశ్వవ్యాప్తంగా ఉపాధ్యాయులను, ఆచార్యులను, అయ్యవారలను నిత్యం విద్యాబిక్షని ప్రసాదించే గురుపరంపరకు నాంది పలికిన సందర్భంగా తెలుగు రథం శతథా, సహస్రధా ప్రణామాల్ని సపర్పిస్తున్నాము. ఉపాధ్యాయులందరికీ ప్రణామాలు, అబినందనలు తెలుపుకుంటూ -


కొంపెల్ల శర్మ - తెలుగురథం.

ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం - డా. సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ జయంతి - సెప్టెంబర్ 5

తెలుగు రథం సంస్థ కార్యక్రమాలు - సెప్టెంబర్ 2009 - సాహిత్యం, సంగీతం

తెలుగు రథం - సాహిత్య,సాంస్కృతిక, సామాజిక వికాస సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ఈ నెల సాహిత్య, సంగీత కార్యక్రమాలు తలపెట్టింది. వారి వివరాలు యిలా ఉన్నాయి.

September 10 - Thursday - 5.30 pm
కవిసామ్రాట్, తొలి తెలుగు జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారి జయంతి సందర్భంగా, విద్యార్థులకు పద్య, వ్యాసరచన పోటీలు నిర్వహించబడుతున్నాయి. జయంతి నాడు, సాహిత్య సమాలోచనం, సాహిత్య సభ కూడా జరుగుతాయి.


September 16 - Wednesday 6.00 pm
భారతరత్న, సంగీత కళానిథి, యమ్ యస్ సుబ్బులక్ష్మి జయంతి సందర్భంగా శాస్త్రీయ సంగీత కార్యక్రమం జరుగుతుంది.

పై రెండు కార్యక్రమాలు కళా సుబ్బారావు కళా వేదిక, శ్రీ త్యాగరాయ గాన సభ ప్రాంగణంలో తెలుగు రథం సంస్థ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహించబడుతున్నాయి.

సాహిత్య, సంగీతాభిమానులందరినీ పై కార్యక్రమాలను చూసి ఆనందించవలసినదిగా కోరుచునామ్య్.

కొంపెల్ల శర్మ, అధ్యక్షులు, తెలుగు రథం
Celphone : 97017 31333/90007 31333

భావాభిరామం - ధర్మం

భావాభిరామం

ధర్మం

ధర్మము, అర్థము, కామము, మోక్షము అనే సకలపురుషార్థాలె రాజ్యానికి ఫలం, రాజులకు, ప్రజలకూ వర్తిస్తాయి. ఐహికమైన అభ్యుదయాన్నీ, పారలౌకిక శ్రేయస్సునూ కలిగించేదే ధర్మం. దీనికి విపరీతమైన ఫలం ఇచ్చేది అధర్మం. తమకు వలెనే ఎదుటివానికి కూడా క్షేమం కలగాలని ఆలోచించడం, యథాశక్తి దానమూ చేయడము - ఇవే ధర్మప్రాప్తికి ఉపాయాలు. సకల ప్రాణులనూ సమంగా చూడడం అనేది అన్ని ఆచారాలలోకి ఉత్తమమైన ఆచారం. ప్రాణులకు ద్రోహం చేసేవాడు తలపెట్టిన ఏ పనీ కూడా శ్రేయస్సును ఇవ్వజాలదు. ఇతరులకు హింస తలపెట్టనివారి చిత్తం, వారు ఏ వ్రతాదులూ ఆచరించకపోయినా స్వర్గాన్ని ఇస్తుంది. తనకు దుస్థితిని కల్పించే త్యాగం చేస్తే చివరికి దేశాన్ని త్యజించ వలసివస్తుంది. అలాంటి త్యాగం మంచిది కాదు. ఎదుటివాడు కష్టపరిస్థితులలో ఉన్నాడని తెలిసి కూడా అతనినుంచి ఏదో పొందాలని కోరేవాడు నిజంగా శత్రువె. శరీరానికి గాని మనస్సుకు గాని ఏమి అనర్థం కలుగుతుందో అనే సంశయానికి తావులేని వ్రతమే ఆచరించాలి. 

ఇహలోకంలోను పరలోకంలోనూ లభించే ఫలం కొరకై ధనం వ్యయం చేయడం త్యాగం. అపాత్రుల/అయోగ్యుల కోసం ధనం వ్యయం చేయడం బూడిదలో హోమం చేయడం వంటిది. 

ధర్మపాత్రమూ, కార్యపాత్రమూ, కామపాత్రమూ అని పాత్రం మూడు విధాలు. ఆశ్రితుల్ని పోషించని, అధర్మాన్ని ఎదిరించని కీర్తి ఉండి ఏమీ ప్రయోజనం లేదు. గంగకు, లక్ష్మికి, పార్వతికి, శ్రీపర్వతమునకు వలె పదార్థాల ప్రసిద్ధికి కారణం వేరే ఏదో ఉంటుంది. త్యాగం మాత్రం కాదు. ఎందుచేతననగా, గ్రహించే వాళ్ళు అంతటా ఉండరు; ఎప్పుడూ ఉండరు. త్యాగం వల్ల ప్రసిద్ధి లభిస్తే, లభించవచ్చును గాని ప్రసిద్ధికి అదొక్కటే హేతువు కాదు. ఎందుచేతననగా, ఇద్దామని అనుకున్నా తీసికొనేవాళ్ళు ఉండాలి; ఎప్పుడో లభించినా, ఎల్లప్పుడూ లభించాలి అని మరొక భావం. శరణాగతులకు పంచి ఇవ్వని ధనం ఎవ్వరికీ లేకుండు గాక. యాచకులకు ఇవ్వడం, తాను అనుభవించడమూ అనేవి రెండూ ధనం ఉన్నందులకు ప్రయోజనాలు. పరమలోభికి ఔచిత్యమనేది ఉండదు. ఏదైనా ఇచ్చి, మంచి మాటలాడి ఇతరులకు సంతోషం కలిగించడమే ఔచిత్యం. తన ధనాన్ని సత్పురుషులకోసం వినియోగించి, దాన్ని జన్మంతరాలకు కూడా తనతో తీసికొనిపోయేవాడు నిజమైన లుభ్ధుడు. దానం చేయనివాడు పలికే తియ్యని మాటలు మరి ఎవరినుండైనా సంపాదించుకోవడానికి అంతరాయం. ఎల్లప్పుడూకష్టాలలో ఉండేవారిని ఎవరు ఆదుకోగలరు? ఎప్పుడూ ఏదో ఒకటి అడుగుతుండేవానిని చూసి ఎవరు విసుగుచెందరు?

ఇంద్రియాలనీ, మనస్సునీ అదుపులో ఉంచుకోవడమే తపస్సు. లేదా ఇంద్రియాలు మనస్సు నియమాన్ని అనుష్ఠించడమే తపస్సు. విధించబడిన కర్తవ్యాలు చేయడం, నిషేధించబడినవాటిని చేయకుండా ఉండడమే నియమం. ఇది చెయ్యాలి, ఇది చేయకూడదు అనేది సంప్రదాయసిద్ధంగా వచ్చే వినికిడిమీద ఆధారపడి ఉంటుంది.

ప్రమాణాలకి, శాస్త్రాలకి బాధ కాని, పూర్వాపరవిరోధంగాని లేని ఐతిహ్యాన్ని, వినికిడిమీద వచ్చే విషయాన్ని, మాత్రమే సత్పురుషులు విశ్వసించాలి. ఇంద్రియాల ప్రవృత్తినీ, మన:ప్రవృత్తినీ అదుపులో ఉంచుకోలేని వారు చేసే అనుష్ఠానం అంతా గజస్నానం వంటిది. ఏనుగు గంటల కొలది నీటిలో స్నానం చేసి, బైటకు వచ్చి బూడిద తొండముతొ తీసి ఒళ్ళంతా చల్లుకుంటుంది కదా! తాను ఆచరణలో పెట్టనివాని జ్ఞానం భర్తృవిహీనురాలి ఆభరణాల వలె, కెవలం శరీరానికి బరువుచేటు. పౌరాణికుల వలె, ఇతరులకు మాత్రమే ధర్మోపదేశం చేసేవాళ్ళు చాలామంది ఉంటారు. ప్రతిరోజూ ఏ కొంచెమో దానం చేసేవానికీ, ఏ కొంచెమో తపస్సు చేసేవానికీ ఉత్తమలోకాలు తప్పకుండా లభిస్తాయి. పోగు చేయగా చేయగా పరమాణువులు కూడా కొంత కాలానికి మేరుపర్వతం అంత అవుతాయి కదా? ధర్మ, విద్యా ధనాలను ప్రతిరోజూ కొంచెం సంగ్రహించుకున్నా అవి సముద్రంకంటే కూడా పెద్దవి అవుతాయి.

సర్వదా ధర్మం విషయంలో జాగర్త వహించనివాళ్ళు చివరికి ఆత్మవంచన చేసుకున్న వాళ్ళవుతారు. ఒక్కమారుగా పెద్ద పుణ్యరాశిని ఎవరు సంపాదించుకొనగలరు? స్వప్రయత్నం లేనివాళ్ళ కోరికలు స్వప్నరాజ్యాల వంటివి. ఎప్పుడో చెఇన ధర్మ ఫలాన్ని ఈనాడు అనుభవిస్తున్నా తెలివి తక్కువవాడు అధర్మం అంటూ ఆచరిస్తూ ఉంటాడు. ఔషధం వలె తనకు హితకరమైన ధర్మాన్ని,  బుద్ధిమంతు డెవడైనా, ఇతరుల నిర్బంధంమీద ఆచరిస్తాడా?  ధర్మం చేస్తూన్నప్పుడు, వద్దనుకున్నా ఇతరులు ఏవో అడ్డంకులు కల్పిస్తూ ఉంటారు. అధర్మం విషయంలో ముందునడిచి దారి చూపేవాళ్ళూ, ఉపదేశాలు చేసేవాళ్ళూ కోకొల్లలు. ప్రాణాలు పోతున్నా, మంచి బుద్ధి కలవారు చెడ్డపనులు చెయ్యరు. తమ దుర్వ్యసనాలు తీర్చుకోవడం కోసం మోసగాళ్ళు ధనవంతుల్ని తప్పుదారి పట్టిస్తూ ఉంటారు. దుష్టుల సహవాసం ఎంతటి అనర్థమైనా చేస్తుంది. అగ్నివలె దుర్జనులు తను ఆశ్రయాన్నే కాల్చివేస్తారు. అడవియేనుగ వలె తాత్కాలిక సుఖంమీద మాత్రమే దృష్టికలవాడు ఆపదలలో చిక్కుకొనకుండా ఉండడు. అడవియేనుగులను పట్టుకొనేవారు ఒక పెద్ద గొయ్యి తవ్వి, దానిని ఆకులతో కప్పి, దాని అవతల ప్రక్క ఒక ఆడ ఏనుగును నిలబెడతారు. వనగజం ఆ ఆడ ఏనుగును చూసి, తాత్కాలికసుఖం కోసం పరుగెత్తి ఆ గోతిలో పడిపోతుంది. అధర్మం వల్ల లభించిన ధనాదులను ఇతరులు, భార్యా పుత్ర మిత్రాదులు, అనుభవిస్తారు. పాపం మాత్రం తనకు చుట్టుకుంటుంది. ఏనుగును చంపిన పాపం సింహానికి; దాని మాంసం తినేవి మాత్రం ఇతర జంతువులే.

అధార్మికునికి శుభమైన భవిష్యత్తు ఉండదు. వాడు విత్తనాల ధాన్యం తినేసిన గృహస్థు వంటివాడు. కామార్థాలు విడిచిపెట్టి ధర్మాన్ని మాత్రమే సేవించేవాడు పక్వమైన క్షేత్రాన్ని విడచి చవట భూమిని దున్నుతున్నాడు. పరలోక సుఖానికి భంగం కలగకుండా బహికసుఖాలు అనుభవించేవాడే సుఖవంతుడు. చాలా ఆశ్చర్యకరమైనది ఏమంటే - అన్యాయంగా కలిగే సుఖలేశం కోసం ఆశ పడితే ఇహపరలోకాలలో నిరంతరంగా దు:ఖం అనుభవించవలసివస్తుంది. సుఖదు:ఖాదులను పట్టి ప్రాణులలొ కనబడే ఉత్కార్షావకర్షలే ధర్మాధర్మాలకు లింగం. ప్రాణులలో కొంతమంది సుఖవంతులు, కొంతమంది దు:ఖవంతులు. ఈ సుఖ-దు:ఖ-ధనదారిద్ర్యాదులను పట్టి, వారిలో గొప్పవారు తక్కువవారు అనే భేదాలు ఏర్పడుతున్నాయి. ధర్మధర్మాలనేవి ఉన్నాయి అని చెప్పడానికి ఈ భేదాలు గుర్తు.

ప్రపంచాన్నంతటినీ వశంలొ ఉంచుకొని పాలించేది అదృష్టం. దాని అధికారం చెల్లని వస్తువు ఏదీ లేదు.

బాలానందిని అను సోమదేవనీతిసూత్రాల ద్వారా ధర్మ సుముద్దేశం అందించినందుకు ఆ మహాకవిని అభినందించాల్సిందే.

కొంపెల్ల శర్మ - తెలుగురథం

 

తెలుగు రథం - సాహిత్య, సాంస్కౄతిక, సామాజిక వికాస సంస్థ
మా తెలుగు తల్లి గీతాచార్య - 'శంకరంబాడి సుందరాచార్యా జయంతి (1914 ఆగష్టు 10)

మా తెలుగు తల్లికీ మల్లెపూదండమా కన్నతల్లికీ మంగళారతులుకడుపులో బంగారు, కనుచూపులో కరుణచిరునవ్వులోసిరులు దొలరించు మా తల్లి. గలగలా గోదారి కదలిపోతుంటేను బిరాబిరా కౄష్ణమ్మ పరుగులిడుతుంటేను బంగారు పంటలే పండుతాయి మురిపాల ముత్యాలు దొరలుతాయి.అమరావతీ నగరి అపురూప శిల్పాలుత్యాగయ్య గొంతులో తారాడు నాదాలుతిక్కయ్య కలములో తియ్యందనాలునిత్యమై, నిఖిలమై నిలిచియుండేదాక. రుద్రమ్మ భుజశక్తి, మల్లమ్మ పతిభక్తి తిమ్మరుసు ధీయుక్తి,కౄష్ణరాయల కీర్తి మా చెవుల రింగుమని మారుమ్రోగేదాక నీ పాటలే పాడుతాం నీ ఆటలే ఆడుదాం నీ పాటలే పాడుతాం నీ ఆటలే ఆడుతాంజై తెలుగుతల్లీ, జై తెలుగుతల్లీ. - శంకరంబాడి సుందరాచార్య.
కాకతీయుల తర్వాత చెల్లాచెదురైన తెలుగు జాతి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఏర్పాటుతో మళ్ళీ ఒకేచోటకు, ఒకే నీడకు చేరుకుని అఖండ జాతిగా అవతరించినది. శుభకరంగా, సుందరంగా, సుఖప్రదంగా నిర్మించుకుంటూ, భవిష్యత్తును అఖండంగా ఊహించుకుంటూ పురోగమిస్తున్నది. అటువంటి ఆంధ్రవైభవాన్ని, పలువురు కవులు, కవయిత్రులు కొనియాడుతూ తమ భావాల్ని వివిధ సాహితీప్రక్రియల ద్వారా అంధ్రప్రదేశ్ లోనే కాదు, విశ్వవ్యాప్తంగా మారుమ్రోగేటట్లు దశదిశలా వ్యాప్తి చేయడం జరుగుతూంది.
తెలుగుతల్లిని - సాధుజన కల్పవల్లి గాను, లలిత సుగుణజాల, తెలుగు బాలగాను వర్ణించారు. అలాగే తెనుగుదనము వంటి తీయదనము లేదు, తెనుగు కవులవంటి ఘనులు లేరు అని కూడ అన్నారు.
'సుందరామయం ఈ తెలుగుతల్లి, ఆయన బిడ్డతెలుగుతల్లిని వర్ణించడం కేవలం మాటల వల్ల సంభవం కాదు. అలోచనలు, భావాలు, అనుభూతులద్వారానే తెలుగుతల్లి సమగ్ర సంపూర్ణ రూపాన్ని ప్రతిష్టించడం సాధ్యం అవుతుంది. అటువంటి తెలుగుతల్లి స్వరూపాన్ని, తనదైన భావాల్ని పొందుపరచి, సరళ సుందర శైలీస్థాయిలో వర్ణించి, తన కవితను చిరస్థాయిగా సుస్మరణీయం చేసుకున్న అర్హత, సాధికారత ఎవరికో కాదు, కేవలం, ఒకే ఒక వ్యక్తికి చెల్లుతుంది. ఆయన సామాన్యుడు, మధ్యతరగతి జీవి మధ్యగతిలో చిందిస్తున్న మందహాసం పుష్కళంగా ప్రకటించిన వ్యక్తి, జీవనోపాధికోసం గావించిన ఉపాధ్యాయవౄత్తి తోపాటు, ప్రవౄత్తిగా దేశభక్తి, సాహిత్యంపై మక్కువ, తెలుగు భాషాసంస్కౄతులపై మహామక్కువ, ప్రేమ, గౌరవాభిమానాలు. ఈ వన్ని కలసి, రూపొందిన వ్యక్తి, వ్యక్తిత్వం - ఆయనే - శంకరంబాడి సుందరాచార్య.
తెలుగుతల్లి విశిష్టతశంకరంబాడి వారు అలవోకగా రచించిన భావోద్వేగపూరిత రచన 'మా తెలుగుతల్లికి మల్లెపూదండా అన్న భావకవితకు ఆంధ్రదేశం నీరాజనం పట్టుతుంది అనిగాని, ఈ కవితను ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం ఆస్థానకవితగా ఎన్నుకుంటుందని గాని, సుందరాచార్యులకు ఎన్నడూ కలనైన భావం వచ్చి వుండదు. ఈ దత్తత సమాన స్వీకారం, తెలుగుతల్లికి, తెలుగుతల్లి ముద్దుబిడ్డలకు కూడ సంతోషజనకమైంది. తెలుగు మనసు, తెలుగు హౄదయస్పందన వున్నంతకాలం ఆచార్యులవారి కవిత దర్శనీయమవుతూనేవుంటుంది.
తెలుగుతల్లిని తీర్చిదిద్దిన తెలుగుబిడ్డకరుణ, చిరునవ్వులు, సిరులు దొరలించు బంగారు కడుపు పేగు కలిగిన మా తెలుగు తల్లి కి మల్లెపూదండతోపాటు, మంగళారతుల్ని ప్రసాదించారు. శంకరంబాడి వారు, తన భావకవితలో, గోదారిని గలగలా కదలించారు. బిరబిరా పరుగులెట్టించారు, కౄష్ణవేణమ్మను. మరి సస్యశ్యామలం, సుసంపన్నత, నిత్యకళ్యాణం, పచ్చతోరణం రావలసినదే. బంగారుపంటలు పండినప్పుడు, కర్షక సుక్షేత్రాల్లో ముత్యాలు దొరలవలసినదే. అజరామరమైన లలితకళలైన - శిల్పం, సంగీతం, కవిత్వం వెరసి సోదాహరణంగా - అమరావతినగరాన్ని, త్యాగయ్యగొంతుని, తిక్కన్న కలాన్ని ముప్పేటలల్లారు. బహు అపురూపంగా, నాదభరితంగా, మధురరసాస్వాదనంతో అలరించారు. సంస్కౄతీకళాపర్వాలతో పాటు, ఆచార్యులవారు - భక్తి, శక్తి, యుక్తి, కీర్తిని చతురంగ బలాల్ని అతి చతురతతో రంగరించారు. మరువలేని మాణిక్యాలను - రుద్రమ్మ, మల్లమ్మ, తిమ్మరుసు, రాయలను తనదైన చతురశైలితో రచనను అల్లారు. ఇన్ని సొబగులు పొందిన శంకరంబాడి వారి తెలుగుతల్లి వైభవం రింగురింగుమని మారుమ్రోగుతూనే వుంటుంది. తెలుగుతల్లి ఆటపాటల్ని జరుపుకుంటూనే వుంటారు మన ముద్దు బిడ్డలు. తెలుగుతల్లికీ, తెలుగుతల్లికవితానిర్మాత - శంకరంబాడి సుందరాచార్యులకు, శతసహస్ర వందనాభివందనాల్ని అర్పించుకొంటూనే వుంటాం. వుండాలి.
సుందరాచారి రాజగోపాలాచారి, కమలమ్మ దంపతులకు 1914 ఆగష్టు 10 తిరుపతిలొ జన్మించారు. బాల్యంనుంచే, దేషభక్తి, సాహితీ సంస్కౄతీపరమైన అంషాలపై ష్రద్ధ చూపించేవారు. మదనపల్లెలో ఇంటర్మీడియట్ చదివి స్వతంత్ర భావాలు కలిగినవాడు. ఈ స్వతంత్రభావం ఎక్కడివరకూ వెళ్ళిదంటే, బ్రాహ్మణోత్తమ వంషంలో పుట్టడం, సంధ్యావందనం చేసుకోమని తండ్రి మందలించగా, జంద్యాన్నే తీసివేషారు. అంతేకాదు, తండ్రి మందలింపులకు కోపంతో పంతానికి పోయి, ఇంటినుండి వెళ్ళిపోయాడు. తాను పొందిన అనుభూతులు, భావాలు తన స్నేహితులను ప్రేరణకు గురిచేసేవి. స్థితికి పేదవాడు కాని, ప్రతిభలో మాత్రం పేదకవి కాదు, అయినా ఎవరైనా 'పేదకవీ అని పిలిస్తే, ఆనందంతో కూడిన గర్వం తొణికిసలాడేవి. భుక్తి కొరకు అనేక చిరుద్యోగాలను చేసుకుని ఆత్మాభిమానాన్ని బుజ్జగించుకుంటూ, తిరుపతిలోక్షానాటి ఆంధ్ర పత్రిక లో, ఉపాధ్యాయునిగా, పాఠషాల పర్యవేక్షకునిగా, పత్రిక సహసంపాదకునిగా ఎన్నో వైవిధ్యభరితమైన ఉద్యోగాలు చేసుకున్నాడు. బెంగుళూరులో హెచ్.యం.వి. కంపెనీ పక్షాన నాటకరచనలతో పాటు చలనచిత్ర రంగానికి కూడ రచనావిభాగంలో తనదైన సేవలను అందించారు. రవీంద్రుని విద్యావిధానానికి ప్రేరణను పొందినవారిలో షంకరంబాడి ప్రముఖులు. ఆ ప్రేరణతోనే, ఉపాధ్యాయుడిగా పాఠషాల విద్యార్థులకు విద్యను అభ్యసించేందుకు కౄషి చేషారు. ఆకాషవాణికి కూడ తన రచనలను అందించిన వాటిలో జపమాల రచన ప్రాచుర్యం వహించింది. సుందరాచారిగారు బుర్రకథలకు, తేటగీతి పద్య రామాయణం, సుందర భారతం సుప్రసిద్ధమైన రచనలు. పాఠషాల విద్యార్థులకు 'బుద్ధగీతా తెలుగునేలను పులకాంకితం చేసింది అనే చేప్పాలి. పిల్లలు లేని సుందరాచారి మన తెలుగు బిడ్డలు అనునిత్యం గానం చేసుకునే గీతాన్ని తెలుగుదనం ఉట్టిపడేటట్టు రచించారు. అక్షరపద సిరిసంపదలను స్వంతం చేసుకున్న వీరు నిజ జీవితంలో దుర్భర దారిద్ర్యాన్ని అనుభవించారు. ఆస్తులను కూడపెట్టుకోలేకపోయినా, తెలుగుప్రజకు మాత్రం తెలుగుతల్లిరూపాన్ని, రాష్ట్రగీతాన్ని ప్రసాదించిన ప్రతిభామూర్తి, మన తెలుగుతేజం షంకరంభాడివారు. శంకరంబాడి సుందరాచార్యులవారు తెలుగుతల్లిని, తెలుగుప్రజలకు 1977, ఏప్రిల్ 8, న భౌతికంగా దూరమయినా, ఆచార్యవ్యక్తిత్వం ఆచంద్రతారార్కమై నిలుస్తుంది. తెలుగువైభవం, తెలుగుదనం, 'మాతెలుగు తల్లీని గానం చేసినప్పుడల్లా, స్మరించినప్పుడల్లా, మనందరి ముందు ఆచార్యులు వారు, తెలుగుతల్లితో పాటు ప్రత్యక్షం అవుతారు. యిది తథ్యం.
మరచిపోలేని ఘట్టాలుఆంధ్రపత్రికదేషోద్ధారక కాషీనాధుని నాగేష్వరరావు పంతులుగారు "నీకు తెలుగు వచ్చా" అని అడిగినప్పుడు, దానికి సమాధానంగా "మీకు తెలుగు రాదా" అని తిరిగి అడగడంతో నెవ్వరపోయిన పంతులుగారితో, నేనిప్పటివరకూ తెలుగులోనే కదా మాట్లాడాను, అందుకే మీ ప్రష్నకు సమాధానం ఏలా ఇవ్వాలో తెలియలేదు అన్నాడు. ఆంధ్ర పత్రికలో పనిచేస్తున్నప్పుడు, ఒక ప్రముఖునిపై పద్యం వ్రాయవలసిస్ వచ్చినప్పుడు - నేను వ్యక్తులపై పద్యాలు వ్రాయను అని భీష్మించుకుని, చివరకు ఉద్యోగాన్ని సుందరంగా వదులుకున్నాడు.విద్యాషాఖవిద్యాషాఖలో పాఠషాల పర్యవేక్షకుడిగా, నందనూరులో పాఠషాల సంచాలకుడు రావడం - సుందరాచారిని ప్యూనుగా, ప్యూనుని పర్యవేక్షకునిగా పొరబడడం, దానికి కోపగించి, ఆ ఉద్యోగానికి తక్షణమే రాజీనామా చేషాడు.
షంకరంబాడి సుందరాచార్య జయంతి సందర్భంగా తెలుగుతల్లి గీతం - మా తెలుగుతల్లికి మల్లెపూదండ, మా కన్నతల్లికి మంగళారతులు అని నిత్య ప్రవచనం చేసుకోవాలని పున:సంకల్పం చేసుకుంటూ, మనందరి తెలుగుకవికి మల్లెపూదండ అని గౌరవిద్దాం. షంకరంబాడి జయంతి సందర్భంగా - తెలుగు రథం - అక్షరాంజలిని, ఘననివాళిని సమర్పించుకుంటోంది.
కొంపెల్ల - అధ్యక్షులు - తెలుగు రథం.

తెలుగురధం సంస్థ నిర్వహణలో సంగీత కార్యక్రమాలు

తెలుగు రథం - సాహిత్య, సాంస్కృతిక, సామజిక, వికాస సంస్థ

జూలై నెలలో నిర్వహించే సంగీత కార్యక్రమాలు
తెలుగురధం సంస్థ నిర్వహించే నెలవారీ కార్యక్రమాల్లో భాగంగా ఈ క్రింది కార్యక్రమాలను నిర్వహింప తలబెట్టాం. సంగీత కళా ప్రేమికులందరూ సంగీత సౌరభాన్ని ఆస్వాదించమని - తెలుగురధం సంస్థ అధ్యక్షులు కొంపెల్ల శర్మ ప్రకటిస్తున్నారు.
౩ జూలై2009 శుక్రవారం - భక్తాగ్రేసరుడు, వేదాంతయోగి, స్వామి శ్రీ నారాయణ తీర్థ జయంతి సందర్భంగా - తీర్తులవారు రచించిన శ్రీ కృష్ణ లీలా తరంగిణి లోని ప్రముఖ తరంగాలని, ప్రఖ్యాత గాయని శ్రీమతి ఎర్రమిల్లి రమాప్రభ గారు గానం చేస్తారు. శ్రీ రామ గాన సభ వ్యవస్థాపక అధ్యక్షులు శ్రీ కొణికి సత్యనారాయణ రావు గారు ముఖ్య అతిథి గా నారాయణ తీర్థుల వారి ప్రతిభా వ్యక్తిత్వాన్ని వివారిస్తారు
౬జూలై౨౦౦౯సొమవారం - పద్మభూషణ్, శేవలియార్, సంగీత వాగ్గేయకారులు మంగళంపల్లి బాలమురళీ కృష్ణ జన్మదినం సందర్భంగా, ప్రముఖ సంగీత విద్వాంసులు శ్రీ డి వి మోహనకృష్ణ గారిచే బాలమురళి స్వీయ రచనలను గానం చేస్తారు. సంగీత మహామహోపాధ్యాయ, డా. నూకల చిన్న సత్యనారాయణ గారు ముఖ్య అతిధిగా పాల్గొంటారు. బాలమురళి తో తన చిన్ననాటి అనుభూతులను వివారిస్తారు.
పై కార్యక్రమాలు హైదరాబాద్ లోని చిక్కడపల్లి శ్రీ త్యాగరాయ గాన సభ - కళా సుబ్బారావు కళా వేదిక లో నిర్వహిస్తారు.
పై కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనమని తెలుగురధం సంస్థ నిర్వాహకులు తెలియచేస్తున్నారు.
కొంపెల్ల శర్మ - అధ్యక్షులు - తెలుగురధం.