మకర సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు

మకర సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు - కొంపెల్ల శర్మ.

సంక్రాంతి లేదా సంక్రమణం అంటే మారడం, చేరడం. సూర్యుడు మేషాది ద్వాదశ రాశులందు క్రమంగా పూర్వరాశి నుండి ఉత్తరరాశిలోకి ప్రవేశించడం. సంక్రాంతి అందుచేత సంవత్సరానికి పన్నెండు సంక్రాంతులు వుంటాయి. అయినా పుష్యమాసంలో హేమంతఋతువులో శితగాలులు వీస్తూ మంచు కురిసే కాలంలో సూర్యుడు మకరరాశిలోకి మారగానే వచ్చే 'మకర సంక్రాంతీకి ఎంతో ప్రాముఖ్యం వుంది. సంక్రాంతి పండుగ మూడురోజులుగా - భోగి, సంక్రాంతి, కనుము - జరుపుకోవడం సంప్రదాయం. రైతులు చెమటోడ్చి పండించిన పంటలు చేతికొచ్చే సమయంలో సంక్రాంతి వస్తుంది కనుక రైతుల పండుగ అయింది. రంగాలంకరణలు, స్త్రీల పూజలు, గొబ్బెమ్మలు, బొమ్మలకొలువులు, బుడబుక్కలవాళ్ళు, గంగిరెద్దుల సందడి, సాతాని జియ్యరు చిందులు, జంగమదేవర సంబరాలు, కోడిపుంజు పందాలు, పొగరెక్కిన పొట్టేళ్ళ పందాలు, సంక్రాంతిలో ముఖ్యభాగాలు. కోనసీమలో, సంక్రాంతి సందర్భంగా, దేవతామూర్తులను, ప్రత్యేకంగా నిర్మించుకున్న ప్రభల ద్వారా ఉత్సవ ఊరేగింపులద్వారా తీర్థాలను జరుపుకోవడం కూడ సదాచారం.

కుంకుమంబులు చల్లి గొబ్బిముద్దలు పెట్ట - పగడాల సొగసును పరిహసింప
పక్షివ్రాలిన భంగి పసుపు మ్రుగ్గులు దీర్ప - పుష్యరాగంబులు పొలుపు మీరు
రంగార దీర్చిన రంగవల్లిక గుంపు - కన్నెతీగల వోలె వన్నె కుల్క
జడలోని మల్లెలు జారి వుండిన చోటు - ముత్యాల సొగసుతో ముచ్చటాడ
చీర కుచ్చిళ్ళు పదముల చిందులాడ - తెనుగు వాకిండ్ల తిరిగెడు తీగబోండ్లు
సరస సల్లాపములు సేయు సమయమందు - పుట్టినింటికి వచ్చెను పుష్యలక్ష్మి.

కాళ్ళ కడియాలు కరముల కంకణాలు - మధుర మధుర స్వరంబుల మాటలాడ
ఆంధ్ర గృహము గారాబుటాడుబిడ్డ - వనిత సంక్రాంతి యల్లన వచ్చునపుడు.

(దేవులపల్లి రామానుజరావు - పచ్చతోరణం)

కొలని దోపరికి గొబ్బిళ్ళో యదుకుల స్వామికిని గొబ్బిళ్ళో (గొబ్బిపాటలు)
రావమ్మా మహలక్ష్మీ రావమ్మా! కృష్ణార్పణం (హరిదాసు కీర్తనలు)
డుబుడుబు డుక్కుడుక్కు (బుడబుక్కలవాళ్ళు)
అంబ బళిబళి జగజ్జననీ పలుమటుంచు (పంబలవాళ్ళు)
అయ్యగారికి దండం పెట్టు, అమ్మగారికి దండం పెట్టు (గంగిరెద్దులవాళ్ళు)
హరీ హరీ రంగ హరిలో రంగ (సాతాని జియ్యర్ కీర్తనలు)
హరహరా పాహి! మాంపాహి! శరణు శరణు శంకరా! (జంగమదేవర ఓంకార శంఖారావాలు)
కోడిపుంజుల పందాలు, పొగరెక్కిన బలప్రదర్శనలు - ఇంకా ఎన్నో, మరెన్నో।

మకర సంక్రాంతి శుభాకాంక్షలు - కొంపెల్ల శర్మ.